Đi tìm bác sĩ giữa đại dương bao la

Hình minh họa: Đi tìm bác sĩ giữa đại dương bao la. Bách Khoa Tri Thức

(Nguồn ảnh: Internet)

Đi tìm bác sĩ giữa đại dương bao la

Mùa thu mấy năm trước, tôi có cơ hội đến tham quan một trại nuôi dưỡng thực vật biển ở gần Đường Sơn, Trung Quốc. Khi đó, các con tôm sú trong hố đều mắc phải một thứ bệnh lạ, hàng ngày có rất nhiều tôm sú bị chết, cách hồ nuôi tôm khoảng mười mấy mét là có thể ngửi thấy mùi thối do tôm chết phân hủy tạo ra. Tôi nhìn thấy những nhân viên chăn nuôi trong trại và các nhân viên kỹ thuật rất buồn rầu, nhìn hồ nuôi tôm mà không biết làm thế nào, người được cử đi tìm bác sĩ vẫn chưa trở về khiến mọi người đều rất sốt ruột.

Lúc đó tôi chợt nghĩ, tôm cá sống ở giữa biển liệu có mắc bệnh không? Chúng đương nhiên là cũng mắc bệnh rồi, vậy thì ai là người lo lắng cho sức khỏe của chúng? Sau đó cuối cùng tôi cũng tìm ra đáp án nhưng chỉ là đáp án một phần mà thôi.

Một người có tên Claddagh Lemp đã sớm phát hiện ra trong các loài cá ở đại dương, có loài cá chuyên đảm nhiệm vai trò bác sĩ. ông là nhà sinh vật học đại dương ở Kuwait. Đối tượng nghiên cứu của ông là những loài sinh vật biển. Vì vậy, ông thường xuyên lặn xuống đáy biển để quan sát và nghiên cứu thói quen cũng như quy luật hoạt động của các loài sinh vật biển.

Trong một lần lặn xuống biển quan sát, ông vô tình có được một phát hiện rất thú vị và quan trọng, địa điểm này ở vùng duyên hải bang Califonia nước Mỹ. Lúc đó, ông nhìn thấy một con cá lớn tách khỏi đàn bơi theo một con cá chỉ to bằng 1/10 nó, có vẻ như con cá nhỏ này không thể thoát nổi. Kì lạ ở chỗ khi con cá to bơi đến gần con cá nhỏ, nó bèn ngoan ngoãn không động đậy, đồng thời con cá nhỏ dùng cái Mồm sắc nhọn của mình cắn vào một chỗ trên cơ thể con cá to... Chẳng lẽ con cá nhỏ này lại muốn nuốt chửng con cá to?

Một lúc sau, con cá nhỏ mở to miệng rồi bơi trở lại vào đám rong biển. Còn con cá to vui vẻ vẫy đuôi bơi đi, đuổi theo bầy đàn của nó. Nhà nghiên cứu Claddagh Lemp bèn đem câu chuyện kì lạ đó ghi chép lại cẩn thận trong nhật ký quan sát, hi vọng tiếp tục nghiên cứu tìm ra nguyên nhân của hiện tượng kì lạ này.

Qua những nghiên cứu kiên trì của Claddagh Lemp và các nhà khoa học khác, cuối cùng chúng ta cũng có thể giải thích được nguyên nhân tại sao con cá to lại không ăn thịt con cá nhỏ.

Thì ra con cá nhỏ với cái miệng sắc nhọn đang đảm nhiệm công việc của một bác sĩ, chúng dùng hàm răng sắc nhọn để làm sạch những vết thương của những con cá mắc bệnh, xử lý phần thịt thối do bị thương hoặc nhiễm trùng ở trên mình con cá to. Vết thương của con cá to sẽ mau chóng hồi phục nhờ vào việc chữa trị của con cá nhỏ. Khi con cá nhỏ chữa trị cho con cá to, con cá to nhất thiết phải để đầu hướng xuống dưới, đuôi hướng lên trên theo đúng quy tắc, nếu không làm như vậy con cá nhỏ sẽ mặc kệ con cá to. Nếu miệng con cá to bị bệnh thì nó sẽ mở to miệng để cho con cá nhỏ chui vào trong làm sạch vết thương. Sau khi chữa trị xong, con cá nhỏ sẽ ung dung bơi ra từ miệng con cá to. Nếu trong quá trình chữa trị gặp phải loài cá mập hay gì đó thì con cá to sẽ nhanh chóng để cho con cá nhỏ chui ra khỏi miệng sau đó chạy trốn một cách nhanh chóng. Khi chữa trị cho con cá to, cá nhỏ ăn hết các kí sinh trùng và chỗ bị bệnh trên cơ thể cá to. Như vậy không làm cho bệnh của cá to nặng thêm và cũng tránh lây nhiễm cho các con cá khác.

Khi gặp phải nhiều con cá bị bệnh, những con cá to sẽ tranh giành nhau, trong trường hợp này cá nhỏ sẽ đợi đến lúc các con cá to chỉnh đốn xếp hàng trật tự mới tiếp tục chữa trị. Trong trường hợp hỗn loạn, chúng sẽ kiên nhẫn chờ đợi. Nếu con cá nhỏ không đợi được, muốn bỏ đi thì cá to sẽ ngăn chúng lại, không cho chúng đi.

Một số nhà khoa học đã làm một thực nghiệm đặc biệt để kiểm chứng việc những con cá con có thể chữa bệnh cho các con cá khác được hay không. Họ đem hết những con cá nhỏ ra khỏi vùng biển mà những con cá to thường xuyên bơi tới, kết quả cho thấy những con cá to bị bệnh đều đã đi hết, có phải chúng đi tìm những con cá nhỏ để xin chữa trị không?

Hai tuần sau, các nhà khoa học phát hiện rất nhiều con cá lớn mắc liên tiếp mắc các bệnh như nhọt, bong vảy và xuất hiện các chỗ loét ở mang và vẩy. Còn ở trong vùng biển có thả loài cá nhỏ thì những con cá mắc bệnh rất ít và chúng rất khỏe mạnh.

Thực nghiệm trong hồ cũng cho thấy trong những hồ có những con cá nhỏ - bác sĩ của cá thì đàn cá rất ít mắc bệnh. Còn trong những hồ không có những con cá nhỏ thì bệnh của đàn cá lan tràn rất nhanh. Vậy là các nhà khoa học rút ra kết luận: thật sự tồn tại loài cá với vai trò là bác sĩ. Như vậy mới có thể khiến cho rất nhiều loài cá biển không phải chịu sự đau đớn về bệnh tật, có thể sinh sôi không ngừng trong đại dương mênh mông.

Hiệu quả chữa trị của cá nhỏ rất cao, một nhà khoa học khi lặn xuống đáy biển 6 tiếng đồng hồ đã phát hiện một con cá nhỏ chữa trị cho 300 con cá mắc bệnh, sự cần cù chăm chỉ này thật đáng cho con người khâm phục.

Các nhà khoa học chứng minh loài cá nhỏ lấy những kí sinh trùng và chỗ bị bệnh trên cơ thể con cá to làm thức ăn. Điều này có thể giải thích cho mối quan hệ cùng dựa vào nhau để tồn tại giữa chúng. Các nhà khoa học còn phát hiện những con cá mắc bệnh mà cá nhỏ chữa trị phấn lớn đều là cá đực, có lẽ do chúng thường xuyên đánh nhau nên bị thương rất nhiều. Cá nhỏ còn phụ trách “làm đẹp” cho những con cá đực không bị thương, làm cho chúng khỏe hơn và đẹp hơn.

Cá bác sĩ

Tuy nhiên, còn một số trường hợp mà cho đến nay các nhà khoa học vẫn đang phải nghiên cứu. Đó là làm sao mà những con cá mắc bệnh lại biết được những con cá con này có thể chữa trị bệnh cho chúng? Thông thường, loài cá to sẽ ăn thịt những con cá nhỏ một cách không hề thương tiếc, và những con cá nhỏ khi nhìn thấy những con cá to sẽ bỏ chạy nhanh chóng. Mối quan hệ dựa vào nhau để sinh tồn giữa chúng chắc chắn phải trải qua hàng vạn năm mới dần hình thành. Trong quá trình đó, thảm kịch ăn thịt và bị ăn thịt chắc chắn đã xảy ra rất nhiều lần. Có lẽ những loài cá có bậc thấp hơn rất nhiều so với loài động vật có vú còn có những điểm thông minh mà con người chưa phát hiện ra.

Mối quan hệ giữa những con cá bị bệnh và cá bác sĩ đã chứng tỏ trong thiên nhiên rộng lớn này còn có những quy luật sinh tồn giữa các loài sinh vật mà con người vẫn chưa biết hết.

Đi tìm bác sĩ giữa đại dương bao la || Bách Khoa Tri Thức || Khám phá thế giới