
Hình minh họa: Ta nói như thế nào. Bách Khoa Tri Thức
(Nguồn ảnh: Internet)
Khả năng nói của con người một phần lớn là do cách cấu tạo của thanh quản. Đây là một xoang giống như một cái hộp. Thật ra đó là phần mở rộng của khí quản. Vách của cái hộp này làm bằng sụn và được lót bên trong bằng một màng nhầy. Tại một điểm ở cả hai bên, vách màng nhầy trở nên dày hơn thành một cái vòi vươn từ vách hướng về phía trung tâm. Chính cái vòi này được gọi là thanh đới. Mỗi dây thanh đới vận động được nhiều cơ nhỏ. Từ phổi ra miệng, không khí phải len qua giữa hai thanh đới và làm cho nó rung lên. Tác động này tạo ra âm thanh.
Nhưng là âm thanh loại nào? Cái đó tùy thuộc vị trí và độ căng của hai thanh đới. Hệ thống cơ kiểm soát hai dây đó là một hệ thống cơ tinh tế nhất trong toàn thân con người để có thể tạo ra tất cả mọi loại âm thanh. Thực ra thanh đới có thể có 170 tình trạng căn giãn. Khi thanh đới rung lên làm cho cột không khí trong khi thoát ra cũng bị rung lên theo. Cái mà ta nghe thấy chính là sự rung của cột khí đó. Nếu thanh đới không quá căng thì tạo ra âm ba có độ dài lớn và ta nghe giọng trầm. Nếu thanh đới căng, độ rung sẽ cao tạo ra âm ba có độ dài nhỏ và ta nghe thấy giọng cao. Khi trẻ nam tới khoảng 14 tuổi thì vách thanh đới và thanh quản trở nên dày hơn làm cho âm độ của âm thanh bị thấp. Hiện tượng thay đổi này gọi là “vỡ tiếng”.
Như vậy âm trình ta phát ra tùy thuộc và độ căng của thanh đới. Thế còn “thanh” thì sao? Thanh tùy thuộc vào quảng độ âm cũng như tiếng (thanh) của cây đàn vĩ cầm là do sự rung của toàn thể cây vĩ cầm chú không phải chỉ do độ rung của dây. Khi nói hoặc hát, quảng độ âm liên quan đến khí quản, phổi, lồng ngực và thậm chí cả độ lớn rộng của miệng và mũi nữa. Sự rung của không khí bên trong những bộ phận này góp phần quyết định vào sự hình thành của “thanh”.
Nhưng không phải chỉ có bấy nhiêu, bụng, ngực, hoành cách mô, lưỡi, vòm miệng, môi răng... tất cả đều “vào cuộc” để góp phần vào việc phát thanh và âm. Như vậy, ta thấy quá trình nói cũng giống như việc sử dụng một nhạc cụ hết sức phức tạp và khó khăn. Không hẳn vì ta học nói từ lúc lọt lòng mẹ và liên tục thực hành (nói) mà ta có thể sử dụng nhạc cụ này (tức là nói) một cách “ngon lành” trôi chảy đâu.
Từ Khóa:
Ta nói như thế nào || Bách Khoa Tri Thức || Khám phá thế giới
Tất cả những ai đã từng nuôi chim yến hẳn đều biết cái mai mực (cuttle-bone) mà ta dùng để cho chim yến mài cái mỏ của chúng. Tuy nhiên, ngoài cái mai mực ra thì hầu như chẳng mấy ai biết tường tận về loài cá mực. Ta gọi “cá mực” thật ra là sai. Mực không
Nếu cá trê biết nói, nó sẽ phủ nhận: “Sao lại gọi mấy sợi tua quanh mép tôi là râu? Nó có phải râu ria gì đâu mà gọi ẩu!” Cá trê có lý chỉ vì ta “trông mặt đặt tên”, thấy mấy sợi tua quanh miệng cá trê - giống như mấy sợi râu - thế là ta gọi là “râu”, chớ
Để hiểu tàn nhang là cái gì và nó xuất hiện như thế nào thì trước hết ta phải hiểu cái gì tạo ra màu sắc trên làn da con người.
Con mắt của ta giống như cái máy chụp ảnh. Hay nói đúng hơn là máy chụp ảnh được mô phỏng theo cấu trúc của con mắt. Cũng có khẩu độ tức là cái “cửa” có thể mở rộng hay hẹp cho ánh sáng tràn vào nhiều hay ít. “Khẩu độ” của con mắt là cái mống mắt, cũng có
Tai là một trong những dụng cụ kỳ diệu nhất của cơ thể. Nó có thể bắt được từ tiếng tích tắc nhỏ xíu của cái đồng hồ đeo tay rồi ngay sau đó “chịu” được một tiếng nổ ầm rung chuyển nhà cửa.
Về hình dạng tự nhiên thì đã có tóc duỗi, tóc quăn tít, tóc quăn vừa; về màu sắc thì có tóc đen, tóc nâu, tóc bạch kim... màu và loại tóc là do di truyền.
Lỡ đụng ngón chân vào một vật cứng một cái là ta thấy đau điếng. Chắc bạn chẳng bao giờ có ý định đụng thử xem sao. Không biết có phải vì móng chân, móng tay làm cho ta đau khiếp vậy mà có nhiều dân tộc không chịu cắt móng chân móng tay?
Thuận tay trái còn gọi là tay chiêu. Trước kia có biết bao cô cậu học trò khổ sở vì thuận tay trái mà thầy cô thì cứ nhất định phải bắt tập viết bằng tay phải. Không ít bậc cha mẹ lo lắng về tình trạng thuận tay trái của con mình và băn khoăn tự hỏi có nên
94 nước Anh để chữa chứng nấc cụt, người ta áp dụng phương pháp “dị đoan” như thế này: nhổ nước miếng vào ngón tay trỏ bàn tay phải rồi vừa gạch ngang ba vạch trên mũi giày trái ba lần vừa nói xin mời ngài Prayer đi chỗ khác chơi.
Vì một vài lý do kỳ lạ, sự hắt hơi đã được người ta để tâm xem xét nhiều hơn bất cứ tác động nào khác của cơ thể. Có vô số truyền kỳ, huyền thoại liên quan đến sự hắt hơi, cứ như thể hắt hơi có một ý nghĩa rất đặc biệt.
Sổ mũi, người Anh có một tên gọi ngộ lắm: sốt cỏ khô. Nếu bạn không bị sổ mũi mà nhìn một người bị sổ mũi, bạn sẽ chẳng hiểu gì cả. Bạn đang sống bên cạnh họ, hít thở cùng một bầu không khí với họ mà bạn thì mạnh cùi cụi còn họ thì hắt hơi liền liền và cảm
Câu trả lời cho câu hỏi này nghe tức anh ách: bất cứ thứ gì! Bệnh nhức đầu có thể do hàng trăm nguyên nhân. Ta biết nhức đầu không phải là bệnh tật gì ráo. Nó chỉ là một triệu chứng cho ta biết ở một nơi nào đó trên cơ thể, nhất là hệ thần kinh bị trục trặ
Có câu chuyện tếu kể lại như thế này: một ông bác sĩ nói với bệnh nhân bị cảm lạnh rằng: “Nếu anh bạn bị sưng phổi thì tôi có thể chữa cho anh bạn được!”. Cảm lạnh không chỉ làm cho người ta khó chịu nhất và còn là một thứ chứng bệnh khó hiểu nhất, bí hiểm
Điều đầu tiên mà ông bác sĩ - và nhất là các bà mẹ - phải nghĩ đến là dùng nhiệt kế đo thân nhiệt cho con nếu thấy đứa trẻ tỏ ra khó ở. Đo thân nhiệt để xem có phải đứa trẻ bị sốt không.
Copyright © 2018. Designed by Nvton. All rights reseved