Hình minh họa: Phải chăng sao Bắc cực và chòm sao Bắc đẩu (Thất tinh) không bao giờ thay đổi. Bách Khoa Tri Thức
(Nguồn ảnh: Internet)
Sao bắc cực và chòm Bắc đẩu là bạn sao quen thuộc của mọi người. Thế nhưng có bao giờ bạn thắc mắc: “Phải chăng chòm sao Bắc cực và chòm sao Bắc đẩu không bao giờ thay đổi?”
Sao Bắc cực: giữa biển sao trong không gian nó chỉ là một ngôi sao cấp hai thông thường, cách chúng ta khoảng 400 năm ánh sáng. Năm ánh sáng là một đơn vị đo khoảng cách của các ngôi sao, cũng có nghĩa là một khoảng cách đi qua trong thời gian một năm với tốc độ mỗi giây ánh sáng, đi qua được 300 ngàn kilômét, khoảng cách đó ước khoảng 10 triệu kilômét. Ánh sáng từ sao Bắc cực đến địa cầu phải đi 400 năm. Khoảng cách 400 năm ánh sáng đó khoảng 4 triệu tỉ kilômét. Sao Bắc cực là sao sáng đầu tiên trong chòm sao Gấu nhỏ. Nếu như nhìn từ bản đồ sao, nó đang
90 đầu chót đuôi của Gấu nhỏ. Ngôi sao này thật may mắn, ở tít trên bầu trời mà địa cầu lại chỉ đúng hướng Bắc Cực, do đó nó được gọi là sao Bắc cực. Chắc bạn sẽ hỏi: “Chẳng lẽ sao của chòm sao Gấu nhỏ mãi mãi nhận hưởng cái tên sao Bắc cực? Hay là Bắc cực của địa cầu phải chăng mãi mãi chỉ hướng ngôi sao này?”.
Ngôi sao của Bắc Cực quả làm cho nhiều tinh cầu khác phải hâm mộ, thế nhưng sự chỉ hướng của địa cầu tự quay quanh trục của nó cũng di động chậm chạp và có tính chất chu kỳ. Do đó, Bắc cực địa cầu cũng không phải mãi mãi chỉ ngôi sao đó. Các nhà thiên văn học đã tính toán từ lâu, 4800 năm trước, vị thế của ngôi sao Bắc cực không thuộc về sao α của chòm sao Gấu nhỏ mà là ngôi sao sáng thứ nhất trong chòm sao Thiên Long. Năm 1000 sau Công nguyên, bầu trời Bắc cực địa cầu chỉ hướng (gọi là Bắc thiên cực) cách sao Bắc cực hiện nay xa 6 độ, có nghĩa là cách nay hơn 1000 năm về trước, sao α chòm sao Gấu nhỏ hãy còn mờ nhạt.
Hiện nay, địa cầu tự quay quanh trục đang với tốc độ 15 giây góc một năm, càng ngày càng ít chỉ hướng sao α chòm Gấu nhỏ. Đến khoảng năm 2100 sau Công nguyên, khoảng cách góc giữa Bắc thiên cực và sao Bắc cực hiện nay là nhỏ nhất, chỉ có khoảng 28 phút góc. Từ đó trở đi, Bắc thiên cực sẽ dần dần cách xa sao α chòm Gấu nhỏ. Nghĩa là ngôi sao này càng ngày càng mất đi ý nghĩa sao Bắc cực. Đến khoảng 4.000 năm sau Công nguyên, Bắc thiên cực sẽ chỉ hướng sang sao γ chòm sao Tiên vương. Đến khoảng 14.000 năm sau Công nguyên, Bắc thiên cực sẽ dần dần chỉ hướng sao α chòm sao Đàn trời, nó sẽ được gọi là sao Chức nữ. Lúc đó, sao Chức nữ sẽ “ngồi vào” ngôi báu của sao Bắc cực. Trục địa cầu di động một vòng như thế ước khoảng 26.000 năm. Điều đó nói lên rằng mọi sự vật đều vận động; đứng yên chỉ là tạm thời; vận động, thay đổi mới là sự vĩnh hằng.
Chòm sao Bắc đẩu tức là chòm sao chỉ hướng mà người ta thường nói. Đứng về ý nghĩa thiên văn, từ chòm sao Bắc đẩu, có thể tìm ra sao Bắc cực, tìm ra sao Bắc cực tức là tìm đúng phương Bắc. Chòm sao Bắc đẩu là một phần của chòm sao Gấu lớn (Đại hùng tinh). Nhìn từ bản đồ sao, đúng là phần lưng và đuôi của Gấu lớn. Trong bảy sao đó có sáu sao là sao cấp 2, một sao là cấp 3, tương đối sáng dễ nhận ra. Thông qua đường nối liền hai sao sáng trong miệng sao, kéo dài theo hướng miệng sao khoảng năm lần sẽ tìm ra sao Bắc cực hiện nay.
Chòm sao Bắc đẩu mà người ta thấy được từ đời này sang đời khác đều có hình dáng như vậy cả. Bạn có nghĩ tới vấn đề này bao giờ chưa: “Có phải hình dáng bản đồ mà chòm sao Bắc đẩu hình thành mãi mãi có hình dáng như vậy? Có phải nó mãi mãi là “công cụ” để tìm sao Bắc cực?”. Đương nhiên không phải là như vậy! Định tinh trong vũ trụ cũng đang vận động và tốc độ vận động rất cao, nói không khoa trương chút nào là định tinh đang bay. Nhưng định tinh cách xa chúng ta vô cùng vô tận, nếu chúng ta đem sinh mạng con người để tính toán trong quãng thời gian ngắn, thì không cảm thấy được sự thay đổi của chúng. Mỗi ngôi sao trong chòm sao Bắc đẩu cách chúng ta không bằng nhau, ở trong khoảng 60-200 năm ánh sáng. Do khoảng cách các sao trong chòm sao Bắc đẩu không bằng nhau, phương hướng và tốc độ vận động của từng ngôi sao cũng khác nhau. Như vậy, các nhà thiên văn học từ trước đã tính toán được rằng hình dáng của chòm sao Bắc đẩu trước đây 100 ngàn năm và hình dáng của chòm sao Bắc đẩu 100 ngàn năm sau đều khác xa với bây giờ.
Từ Khóa:
Phải chăng sao Bắc cực và chòm sao Bắc đẩu (Thất tinh) không bao giờ thay đổi || Bách Khoa Tri Thức || Khám phá thế giới
Giordano Bruno (1548-1600) là một nhà tư tưởng kiệt xuất người Ý, nhà triết học duy vật và là người bảo vệ kiên định nhất học thuyết Copernic. Ông xuất thân trong một gia đình nghèo khổ, từ nhỏ đã hiếu học, theo đuổi chân lý, tính cách kiên cường, chịu nói
Tên tuổi của Galileo Galilei (1564-1642) đã được rất nhiều người quen thuộc. Nhà vật lý học, nhà toán học, nhà thiên văn học lỗi lạc người Ý, lúc 25 tuổi đời đã được trường đại học mời làm giáo sư toán. Nhưng bạn có biết những thành tựu của ông về thiên vă
Johannes Kepler (1571-1630) là nhà thiên văn học người Đức. Thành tích nổi trội nhất trong thiên văn học của ông là chỉnh lý tư liệu quan trắc của nhà thiên văn học người Đan Mạch Tico, người thầy của ông, đi sâu nghiên cứu sự vận động của sao Hỏa, từ đó p
Hẳn bạn chẳng còn lạ gì cái tên Isaac Newton (1642-1727) nhà vật lý, nhà toán học, nhà thiên văn học người Anh vĩ đại. Và việc ông suy nghĩ về sức hút bắt nguồn từ quả táo rơi xuống đất có lẽ bạn đã được nghe thầy cô giáo giảng từ lâu rồi.
William Herschel (1738-1822) là nhà thiên văn học kiệt xuất người Anh, được mệnh danh là “người cha của thiên văn học định tính”. Từ bé ông đã yêu thích âm nhạc, về sau ông lại hứng thú chuyển sang quang học là nghề tay trái của mình. Từ năm 1773 ông bắt đ
Các nhà thiên văn cũng đặt tên cho các ngôi sao. Sao là tên gọi chung, ngôi sao cụ thể thì có tên riêng của nó để phân biệt với các ngôi sao khác.
Nếu bạn để ý quan sát các ngôi sao, nhìn thật kỹ sẽ phát hiện thấy màu sắc ngôi sao không giống nhau. Có cái màu đỏ, có cái màu vàng, có cái màu trắng bạc, có cái màu trắng xanh. Tại sao định tinh lại có lắm màu sắc đến như vậy? Nguyên do màu sắc định tinh
Từ lúc nhỏ xíu cho đến lớn chúng ta đã biết và quen mắt với cảnh mặt trời mọc đằng đông và lặn đằng tây.
Trong các hành tinh lớn của hệ mặt trời thì sao Thủy ở gần mặt trời nhất, quỹ đạo sao Thủy rất dẹt, khi cách mặt trời gần nhất khoảng 46 triệu kilômét, khi xa nhất khoảng 70 triệu kilômét. Do sao Thủy cách mặt trời gần nhất, cho nên mặt trời nhìn thấy từ s
Sao Kim ở vào giữa quỹ đạo sao Thủy và quỹ đạo trái đất. Nó có rất nhiều mặt gần gũi với trái đất. Thí dụ, bán kính bình quân của xích đạo trái đất là 6.378 kilômét, bán kính bình quân của xích đạo sao Kim là 6.052 kilômét. Tỷ lệ khối lượng trái đất và khố
Ánh sáng đỏ rực của sao Hỏa từ xưa đã mê hoặc con người. Thể tích của sao Hỏa nhỏ hơn của trái đất, bằng 15% của trái đất, khối lượng bằng 10,8% của trái đất. Tuy nhiên, sao Hỏa cũng có một số tình huống rất giống trái đất. Thí dụ, trái đất tự quay khoảng
Sao Mộc vốn khổng lồ và nổi tiếng. Bán kính xích đạo của nó gấp 11 lần trái đất, thể tích gấp 1316 lần của trái đất. Khối lượng bằng 300 lần của trái đất, bằng 2,5 lần tổng khối lượng các hành tinh khác. Thế nhưng, “người khổng lồ” trong hành tinh này ngượ
Sao Thổ cũng thuộc loại hành tinh khổng lồ. Nó nổi tiếng là nhờ có vòng sáng tất đẹp. Trong chín hành tinh lớn, thể tích và khối lượng của sao Thổ đều suýt soát sao Mộc. Thể tích của sao Mộc bằng 745 lần trái đất, khối lượng bằng 95 lần trái đất. Từ hai co
Ba anh em cách xa mặt trời nhất trong gia đình mặt trời là sao Thiên vương, sao Hải vương và sao Diêm vương ở ngoài quỹ đạo của sao Thổ.
|
SĐT: . Email: . Địa Chỉ: . . |
|
Copyright © 2018. Designed by Nvton. All rights reseved
