
Hình minh họa: Lịch đã được bắt đầu như thế nào. Bách Khoa Tri Thức
(Nguồn ảnh: Internet)
Khi những người cổ xưa bắt đầu định canh, định cư, họ nhận ra rằng: thời gian thích hợp cho việc gieo trồng thì tương đối đều đặn trong từng năm. Họ cố gắng lưu ý xem có bao nhiêu ngày giữa hai khoảng thời gian thích hợp cho việc trồng cây. Có thể coi đó như một nỗ lực để tính khoảng thời gian của một năm.
Những người Ai Cập là những người đầu tiên đã tính được khoảng thời gian một cách rất chính xác. Họ biết rằng thời gian thích hợp nhất cho việc gieo trồng trong năm là kể từ lúc nước sông Nil dâng lên. Quan sát kỹ, các giáo sĩ Ai Cập để ý thấy rằng từ nước sông Nil dâng lên năm nay đến lúc nước sông Nil dâng lên năm sau có tất cả là 12 lần trăng tròn. Họ gọi đó là 12 tháng (tiếng Anh là moon: mặt trăng - month: tháng).
Nhưng như vậy vẫn chưa đủ chính xác. Cũng vẫn các giáo sĩ Ai Cập cổ để ý thấy rằng hàng năm, ngay trước khi nước sông Nil dâng lên thì có một ngôi sao thật sáng xuất hiện. Từ ngày đầu tiên sao xuất hiện năm này và ngày đầu tiên năm sau, họ đếm được 365 ngày. Vậy là cách nay khoảng 600 năm người Ai Cập đã biết được một năm có 365 ngày. Trước niên đại này chắc có lẽ chưa ai biết điều ấy. Người Ai Cập chia ra làm 12 tháng, mỗi tháng 30 ngày, năm ngày còn dư tính vào tháng cuối cùng trong năm. Cuốn lịch đầu tiên đã được hình thành như vậy đó.
Lịch không chỉ căn cứ trên trăng tròn, trăng khuyết mà còn căn cứ trên số ngày (365 1/4) là thời gian trái đất xoay đủ một vòng quanh mặt trời. Lịch này gọi là “dương lịch” (solar calendar) để phân biệt với “âm lịch” là lịch căn cứ vào mặt trăng. Cái số dư 1/4 ngày càng lúc càng rắc rối. Sau cùng Hoàng đế La Mã là Julius Caesar quyết định giải quyết một lần cho xong. Để “bù” lại mấy cái thời gian lụn vụn 1/4 ngày tồn đọng từ hồi nào tới giờ, ông ra lệnh năm 46 trước
Công nguyên là 445 ngày, từ đó về sau mỗi năm chỉ có 365 ngày trừ năm thứ bốn của chu kỳ bốn năm. Năm cuối của chu kỳ này sẽ là 366 ngày để gom thời gian “dư” lụn vụn 1/4 của ba năm kia.
Nhưng rồi người ta phát hiện ra rằng ngày lễ Phục Sinh và nhiều ngày lễ thánh khác không đúng theo các mùa. Quá nhiều “ngoại lệ” chồng chất. Bởi vậy, năm 1582 giáo hoàng Gregory XIII quyết định phải làm một cái gì đó cho bớt rắc rối. Ông ra lệnh xén bớt 10 ngày của năm 1582. Và để cho từ đó về sau lịch đi đúng ngày thì năm thường có 365 ngày và năm “nhuần” có 366 ngày. Và tháng 2 của năm nhuần sẽ có 29 ngày. Vậy năm nào là năm nhuần? Đó là những năm có tổng hai chữ số của năm chia đúng cho 4. Thí dụ 1764, 1828, 1980 hoặc năm có hai số cuối là 0 và 2 con số đứng trước chúng chia đúng cho 4. Thí dụ: 1600, 2000, 2400 trừ những năm 1700, 1800, 1900.
Lịch này gọi là lịch Gregory được cả thế giới theo trong những việc thông thường. Nhiếu quốc gia vẫn theo hai thứ lịch: dương và âm lịch hoặc dương lịch và lịch tôn giáo vì những mục đích tôn giáo hay lịch phong tục.
Từ Khóa:
Lịch đã được bắt đầu như thế nào || Bách Khoa Tri Thức || Khám phá thế giới
Đừng mất công đi tìm quy luật phân định nấm nào độc, nấm nào lành. Vô ích mà hậu quả thì không lường được. Ai nói gì thì nói, ai mách bạn phương pháp này, bí quyết kia để phân định “độc, lành” của họ nhà nấm thì bạn cứ vui vẻ cám ơn và - vì chính sự an toà
Acid còn có tên gọi là cường toan. Toan có nghĩa là chua, cường có nghĩa là đậm, mạnh. Nói nôm na ra là chua... chết người. Chết người ở đây cũng xin hiểu theo nghĩa đen. Và cái chết do acid gây ra thì thật là kinh khủng. Acid làm cháy quần áo, làm cháy da
Chắc nhiều người tưởng chất kỵ hỏa là một sáng chế tân kỳ?! Thật ra con người đã biết đến nó và dùng nó cả ngàn năm trước rồi. Trong các đền thờ cổ, nó được dùng bao các bó đuốc và các tấm che trên các bàn thờ, nóc đền thờ để khi thiêu của lễ, bàn thờ và đ
Thiên hạ thường nhớ cái hấp dẫn của trí tưởng tượng hơn là cái có tính cách quan trọng. Bởi vậy nhắc đến thành phố Pisa thì thiên hạ nhớ đến cái tháp bị nghiêng của nó chớ có mấy ai biết rằng đó là thành phố có lịch sử lâu đời và rất huy hoàng.
Bắc cực quang là một hiện tượng tự nhiên đẹp đẽ và gây kinh ngạc nhất. Khi nó xuất hiện, nó cũng thường gây nên những tiếng rền rền trên trời. Một vòng cung khổng lồ, sáng rực giữa ban đêm và luôn luôn chuyển động. Đôi khi những bó ánh sáng tỏa ra như hình
Thuyết tiến hóa là một nỗ lực của con người nhằm giải thích sự tồn tại của những cấu trúc phức tạp các sinh vật sống quanh ta. Có nhiều nhà khoa học chấp nhận lý thuyết này nhưng số không công nhận cũng không phải là ít.
Ngày nay hôn là hình thức biểu hiện của tình cảm trìu mến. Nhưng trước khi cái hôn có ý nghĩa này thì nhiều nơi trên thế giới và từ thời xa xưa, cái hôn lại có ý nghĩa biểu hiện lòng tôn kính.
Thời xa xưa không có tên các ngày mà chỉ có tên các mùa. Lúc đó con người còn chưa chia thời gian ra thành những tuần lễ (week). Thời đó người ta mới chỉ chia thời gian một năm thành các khoảng bằng một tháng. Như vậy thì có quá nhiều tên cho mỗi ngày tron
Các mẫu tự ngày nay ta dùng chỉ là những ký âm (tượng thanh) và đã được dựa trên căn bản các mẫu tự La Mã có từ hơn 2500 năm rồi. Các mẫu tự ngày nay hầu như giống y các mẫu tự La Mã có từ thế kỷ thứ ba trước Công Nguyên.
Có lẽ lúc khởi đầu - tất nhiên là thời rất rất xa xưa - con người nói cùng một thứ ngôn ngữ. Thế rồi, với thời gian, ngữ tộc ấy hoặc nhiều ngữ tộc khác lan rộng ra và thay đổi.
Các nhà ngôn ngữ học có thể tìm được nguồn gốc của các ngôn ngữ đang được sự dụng trên thế giới ngày nay. Nói vậy có nghĩa là một ngôn ngữ “tổ” (gốc) có rất nhiều “con cháu” (những ngôn ngữ tương cận).
Tiếng La tinh “penicullus” có nghĩa là cái đuôi nhỏ. Từ này được dùng để chỉ cái bàn chải nhỏ. Từ “pencil” xuất phát từ chữ La tinh này và lúc đầu nó cũng có nghĩa là cái bàn chải nhỏ có đầu nhọn.
Cầm tờ giấy, xé theo hai chiều bạn sẽ thấy trong hai chiều ấy có một chiều dễ bị rách hơn. Và ở chỗ bị xé bị tưa lộ ra những sợi nhỏ li ti.
Ở châu Âu mãi đến Trung cổ mới có sách. Những thứ tương tự như sách chỉ là những cuộn giấy papyrus. Những “tờ” giấy papyrus được dán lại với nhau thành những tờ dài rồi cuộn tròn lại. Người La Mã gọi cuộn giấy là volumen, từ đó tiếng Anh có từ “volume” là
Copyright © 2018. Designed by Nvton. All rights reseved