
Hình minh họa: Cơ số đếm của chúng ta đã bắt đầu như thế nào. Bách Khoa Tri Thức
(Nguồn ảnh: Internet)
Bạn có hai xu. Nếu cho bạn thêm hai xu nữa thì bạn biết ngay mình có bốn xu. Nhưng bạn có hiểu rằng để đi đến chỗ bạn “biết ngay” mình có bốn xu, nhân loại đã phải mất bao nhiêu thời gian không? Hàng triệu năm chớ không ít đâu. Bởi một trong những điều khó dạy cho con nít nhất chính là dạy cho chúng khái niệm con số.
Thời xửa thời xưa khi người ta muốn nói mình có bao nhiêu con gia súc, họ đâu có thể khơi khơi nó năm, bảy, mười... con. Chỉ vì họ đâu có hệ thống số đếm! Muốn diễn tả con số, họ phải vất vả nhặt từng viên sỏi, mỗi viên tượng trưng cho một con, rồi bỏ vào cái túi. Càng có nhiều sỏi họ càng có nhiều gia súc. Và chỉ biết vậy thôi chứ không biết được mình có mấy chục, mấy trăm. Từ “calculate” (tính toán) có nguồn gốc tiếng La tinh là “calculus” có nghĩa là hòn sỏi.
Về sau thay vì hòn sỏi, họ dùng thẻ, dùng vạch để đếm, để tính toán. Cứ mỗi vạch hay thẻ là một con vật họ muốn đếm. Nhưng họ vẫn không có từ ngữ để nói tên con số.
Bước kế tiếp trong quá trình phát triển hệ thống số đếm có lẽ là dùng ngón tay. Trong tiếng Anh ngày nay có từ “digit” (con số) là do gốc La tinh “digitus” có nghĩa là ngón tay. Vì ta có mười ngón tay nên ta tiến tới chỗ cơ số đếm thập phân.
Nhưng ngày xưa không có hệ thống cơ số được dùng phổ biến rộng rãi khắp nơi. Có nơi dùng cơ số 12, có nơi dùng cơ số 20 và có nơi dùng cơ số 2, 5, 8. Cơ số đếm do người La Mã đặt ra cách nay 2000 năm được sử dụng rộng rãi tại châu Âu mãi cho đến thế kỷ XVI. Thật ra ngày nay ta vẫn dùng cơ số này cho đồng hồ, 60 giây là một phút, 60 phút là một giờ. Hệ thống này quá phức tạp.
Hệ thống cơ số đếm ta dùng ngày nay là của người Ấn Độ nghĩ ra cách nay cả ngàn năm rồi và do những thương nhân du nhập vào châu Âu và phổ biến rộng rãi tại đó cũng đã hơn 900 năm. Trong hệ thống đếm này chỉ có 9 chữ số và để diễn tả ý tưởng không có gì thì dùng ký hiệu 0 (zéro). Với 9 chữ số và ký hiệu 0 người ta muốn nói bất cứ số nào cũng được nếu ra áp dụng cơ số thập phân, nghĩa là chữ số hàng bên trái gấp 10 lần chữ số hàng bên phải.
Từ Khóa:
Cơ số đếm của chúng ta đã bắt đầu như thế nào || Bách Khoa Tri Thức || Khám phá thế giới
Các mẫu tự ngày nay ta dùng chỉ là những ký âm (tượng thanh) và đã được dựa trên căn bản các mẫu tự La Mã có từ hơn 2500 năm rồi. Các mẫu tự ngày nay hầu như giống y các mẫu tự La Mã có từ thế kỷ thứ ba trước Công Nguyên.
Có lẽ lúc khởi đầu - tất nhiên là thời rất rất xa xưa - con người nói cùng một thứ ngôn ngữ. Thế rồi, với thời gian, ngữ tộc ấy hoặc nhiều ngữ tộc khác lan rộng ra và thay đổi.
Các nhà ngôn ngữ học có thể tìm được nguồn gốc của các ngôn ngữ đang được sự dụng trên thế giới ngày nay. Nói vậy có nghĩa là một ngôn ngữ “tổ” (gốc) có rất nhiều “con cháu” (những ngôn ngữ tương cận).
Tiếng La tinh “penicullus” có nghĩa là cái đuôi nhỏ. Từ này được dùng để chỉ cái bàn chải nhỏ. Từ “pencil” xuất phát từ chữ La tinh này và lúc đầu nó cũng có nghĩa là cái bàn chải nhỏ có đầu nhọn.
Cầm tờ giấy, xé theo hai chiều bạn sẽ thấy trong hai chiều ấy có một chiều dễ bị rách hơn. Và ở chỗ bị xé bị tưa lộ ra những sợi nhỏ li ti.
Ở châu Âu mãi đến Trung cổ mới có sách. Những thứ tương tự như sách chỉ là những cuộn giấy papyrus. Những “tờ” giấy papyrus được dán lại với nhau thành những tờ dài rồi cuộn tròn lại. Người La Mã gọi cuộn giấy là volumen, từ đó tiếng Anh có từ “volume” là
Ta đã biết, có những sự việc ngày nay khác hẳn với chính nó ở lúc khởi đầu. Minh chứng cho nhận định này thì không có gì bằng tranh hình vẽ (cartoon).
Ý tưởng có một cái gì đó sử dụng như “tiền” ngày nay là một ý tưởng ám ảnh loài người rất lâu và là một ý tưởng kỳ diệu nhất mà loài người đã phát huy được. Nhưng nhiều người tiêu tiền ào ào mà không rõ cái ý tưởng “tiền” kia từ đâu ra và tại sao tiền có g
Trong thế giới tiền tệ có rất nhiều chuyện lý thú hấp dẫn liên quan đến tên các đồng tiền và tiền giấy.
Mỗi quốc gia trên thế giới đều có cách cân, đong, đo. Điều này là cần cho việc giao thương và bất cứ hình thức trao đổi nào. Nhưng hệ thống cân đo ở một quốc gia không luôn luôn giống với hệ thống cân đo của một quốc gia khác. Trên thực tế, ngày nay, nước
Ở Hoa Kỳ có hai hệ thống tổ chức cảnh sát: một của tiểu bang, một của liên bang. Và ngay trong một tiểu bang thì tổ chức cảnh sát của Hoa Kỳ có cảnh sát thị xã (town), cảnh sát thành phố (city), cảnh sát quận (county), cảnh sát tiểu bang (state). Trong khi
Tổ chứa FBI (cảnh sát liên bang Hoa Kỳ) là một tổ chức nổi tiếng nhất và là một bộ phận quyền lực của chính quyền liên bang. Các từ viết tắt F.B.I là Federal Bureau of Investigation (Văn phòng điều tra liên bang) được thành lập năm 1908 như là một văn phòn
Từ lâu, con người đã nhận ra rằng những vết nhăn trên đầu ngón tay của một người có hình dạng riêng và cố định. Từ mấy trăm năm trước người Trung Hoa đã dùng dấu tay dưới nhiều hình thức và nhiều mục đích.
Thuốc nhằm chữa bệnh tật. Ngày nay, ta biết có nhiều cách chữa trị. Nếu có người trong gia đình bị bệnh, bạn mời bác sĩ. Ông ta sẽ dùng kiến thức và kỹ năng chuyên môn để chữa trị. Ông ta có thể chữa trị bệnh theo phương pháp khoa học. Nhưng bạn cũng có th
Copyright © 2018. Designed by Nvton. All rights reseved