Hình minh họa: Cái gì tạo nên thác. Bách Khoa Tri Thức
(Nguồn ảnh: Internet)
Khi một dòng suối hay dòng sông chảy tràn qua một vách đá cao và đổ xuống thì gọi là thác. Nếu vách đá thoai thoải chớ không dựng đứng thì gọi là ghềnh. Đôi khi một dòng sông, dòng suối đổ xuống một chuỗi ghềnh liên tiếp.
Thác Niagara là một kiểu mẫu một vách đá dựng đứng đã tạo ra thác như thế nào. Lớp đá phía trên thác là lớp đá cứng có tên là “dolomite”. Phía dưới lớp đá cứng ấy là lớp đá phiến đất sét mềm hơn. Con sông Ni-agara chảy tràn qua lớp đá cứng và đổ xuống một cái hồ lớn phía dưới “chân” thác. Tại đây, nước đã đào lớp đá mềm đi. Tất nhiên nước cũng bào mòn cả lớp đá cứng “dolomite” nữa. Nếu vậy thì lâu ngày thác cũng trở nên thoai thoải. Tuy nhiên, thỉnh thoảng lại có một khối lớn đá cứng bị “hất xuống”. Thế là chỗ đó lại thành vách thẳng đứng. Ở những ngọn thác cùng kiểu mẫu này, lớp đá cứng có thể là sa thạch, phún thạch hoặc đá vôi.
Thác Yellowstone Lower lại theo một kiểu mẫu khác. Một khối đá nóng chảy khổng lồ nhưng đã đông đặc lại từ thời xa xưa và chôn vùi dưới đất tạo thành một bức tường chặn ngang dòng sông.
Có vài trường hợp, các băng hà cổ khoét sâu vào thung lũng trong núi tạo thành vách thẳng đứng, từ đó nước chảy xuống. Cũng có những trường hợp, mặt đất có những biến động từ thời xa xưa, đất có chỗ bị nâng cao thành cao nguyên nên có những dòng suối đổ xuống thành thác.
Trên thế giới có ba ngọn thác nổi tiếng nhất: thác Niagara, thác Victoria trên sông Zambesi ở châu Phi và thác Iguassu nằm giữa biên giới ba nước Argentina, Brazil và Paraguay. Trong ba thác này, thác Niagara có lượng nước lớn nhất.
Ngọn thác cao nhất thế giới có tên là Angel nằm ở nước Venezuela. Nước đổ từ trên cao 1005,8m xuống. Thác này được một phi công tên là Jimmy phát hiện từ trên máy bay từ năm 1935 và là người đầu tiên đến thác này vào năm 1948.
Thác nước rất hữu ích cho con người. Người ta sử dụng nó để xây nhà máy thủy điện. Châu Phi chiếm tới một nửa năng lực thủy điện nhưng phần lớn chưa được khai thác.
Từ Khóa:
Cái gì tạo nên thác || Bách Khoa Tri Thức || Khám phá thế giới
Nhìn bầu trời, ta không biết được các tinh tú ở cách trái đất bao xa. Để có thể có một khái niệm về vấn đề này, ta lấy hệ mặt trời và các hành tinh trong hệ ấy để khảo sát xem sao. Các hành tinh trong hệ mặt trời không “thoát” được sức hút của chính mặt tr
Đây là câu hỏi mà hầu như chúng ta sẽ không bao giờ có câu trả lời chính xác. Ngay từ thời xa xưa, con người đã muốn biết “tuổi” của trái đất rồi. Và đã có vô số huyền thoại nhằm trả lời cho câu hỏi về “tuổi” của trái đất. Nhưng nghĩ đến vấn đề này một các
Ta hãy nhìn vào bản đồ thế giới. Rồi nhìn vào hai lục địa Nam Mỹ và châu Phi. Bạn có nhận xét gì về mỏm lồi ra 11 chỗ nước Brazil và bờ biển phía Tây Phi? Bạn thử ráp lại xem nó có khớp với nhau để làm thành một lục địa không?
Cho dù không phun lên được những tia nước lớn, cao, mạnh thì giếng phun (geyser) cũng vẫn là một trong những cái kỳ diệu nhất của thiên nhiên. Giếng phun thực chất chỉ là một suối nước nóng. Nhưng ngày nay chính suối nước nóng cũng đã là một cái đáng “mê”
Đã khi nào bạn đi máy bay và máy bay đó bay “luồn” vào giữa đám mây chưa? Hoặc đã khi nào bạn lên núi cao, bạn thấy mây “quấn quít” lấy bạn chưa? Nếu đã có lần như vậy thì chắc bạn hiểu mây là gì rồi chớ? Mây, thực chất chỉ là sự tụ tập của sương mù.
Ngày nay, hầu như khắp nơi trên thế giới người ta đều đo lượng nước mưa bằng dụng cụ gọi là “máy hứng mưa”. Nó trông đại khái giống như một cái phễu. Cái phễu được đặt ở ngoài trời chỗ không bị che khuất và phía dưới ấy được kẻ vạch để nhìn vào đó ta thấy
một đoạn trên, các bạn đã được giới thiệu giếng phun nước nóng (geyser) và bạn đã hiểu tại sao nước của các giếng phun này nóng. Chắc bạn sẽ hỏi: “Thế có giếng phun nước không nóng không?”. Có chứ. Loại giếng phun này tiếng Anh gọi là “artesian”. Từ này bắ
Hầu hết ta đều nghĩ rằng không khí không có trọng lượng nhưng chắc chắn nó có một trọng lượng nào đó nếu nó là một chất liệu do một vài thứ khí tạo thành. Khí (hay hơi) chiếm một khoảng không gian tuy không có hình dạng nhất định.
Nếu trong không khí hoàn toàn không có chút bụi nào thì sao? Thế thì nhất rồi còn gì! Câu trả lời ấy có phần đúng, có phần trật. Thế nhưng bụi là gì? Bụi là những hạt, mảnh nhỏ li ti đất hoặc các chất thể đặc khác. Các hạt mảnh này nhẹ đến nỗi nó bay lơ lử
Sương mù, sương muối và mây có liên quan với nhau. Thật ra khi có sự thay đổi điều kiện - chẳng hạn, có hay không có một luồng không khí thổi qua - thì cùng một trạng thái, có thể xảy ra hiện tượng hoặc sương mù hoặc sương muối hoặc mây! Tại sao vậy? Tại s
Chắc hẳn bạn đã có lần tới một bờ biển mà mực nước thủy triều lên và xuống chênh nhau cỡ 0,5m rồi chớ? Thế mà tại một vài nơi khó mà biết thủy triều lên hay xuống vì mực nước chênh nhau chẳng bao nhiêu. Mặt trăng không có can dự gì vào vấn đề này hết.
Sự chuyển động của các luồng không khí tạo ra gió. Nếu vậy thì làm gì có các loại gió? Gió là... gió!. Tất nhiên, bởi vậy gió không có tên. Ta nói: “Trời nổi gió” hoặc “gió đang thổi ào ào”. Cũng có khi ta nói: “Gió bấc thổi”. Ấy vậy mà nhiều (loại) gió lạ
Vào ngày có gió, chắc bạn tưởng gió chuyển động với một tốc độ ghê gớm lắm. Vậy mà bạn nghe tin thời tiết nói “Tốc độ gió là từ 16 đến 24km/giờ”. Khó tin thật. Nhưng tốc độ chính xác của gió quan trọng đối với nhiều người. Bởi vậy, phải đo tốc độ gió theo
Nhiều học sinh thường bực bội khi phải học môn vật lý và khoa học mà họ cho là vô ích vì chẳng bao giờ dùng tới những kiến thức đó. Thực ra, trong đời sống hàng ngày, dù biết hay không biết, ta vẫn áp dụng những định luật vật lý trong rất nhiều việc.
|
SĐT: . Email: . Địa Chỉ: . . |
|
Copyright © 2018. Designed by Nvton. All rights reseved
