
Hình minh họa: Bằng cách nào loài chim biết thời điểm di trú. Bách Khoa Tri Thức
(Nguồn ảnh: Internet)
Sự di trú của nhiều giống chim đã làm cho những người cổ xưa phải ngạc nhiên. Từ trước Công nguyên cả ngàn năm, Homer đã nói đến sự kiện này rồi. Rồi các triết gia Hy Lạp như Aristotle cũng đã nghiên cứu vấn đề này. Vậy mà, mấy ngàn năm sau với kỹ thuật tân kỳ mà người ta vẫn chưa trả lời được một cách đầy đủ mọi thắc mắc liên quan đến hiện tượng hấp dẫn này.
Thế nào là di trú? Là vào mùa thu chim từ phương bắc bay về phương nam, vào mùa xuân, chim di chuyển theo hướng ngước lại. Cũng còn có nghĩa là chim di chuyển từ vùng thấp đến vùng cao, từ nội địa ra bờ biển và ngược lại. Tại sao chim lại phải di trú như thế để làm gì? Tại vì chúng phải đi đến vùng khí hậu ấm áp hơn, vì chúng không chịu nổi điều kiện mùa đông khắc nghiệt. Vì chúng quen ăn một loại côn trùng, thực phẩm nào đó mà vào mùa đông phương bắc không có. Điều kỳ cục là không phải chỉ vì nhiệt độ mà khiến cho hầu hết chim phương bắc phải di trú. Nếu có đủ thực phẩm thì với nhiệt độ -40oC chim yến vẫn sống được kia mà!
Dù bất cứ lý do gì - và như ta biết, nhiều lý do lắm - khiến chim phải di trú thì bằng cách nào chúng biết được khi nào thì phải bay một cuộc hành trình dài dằng dặc như vậy để mà chuẩn bị trước cả tháng? Làm sao no béo và đủ sức để thực hiện cuộc hành trình đó? Ta đã biết, chim di trú mỗi năm đúng vào thời tiết (mùa) đang thay đổi. Cái gì là manh mối chắc chắn nhất không thể sai lầm cho biết thời tiết (mùa) đang thay đổi. Coi vậy mà hóa ra... đơn giản. Đó là thời gian của một ngày, tức là độ dài của ngày. Người ta cho rằng chim biết thời kỳ mà ngày trở nên ngắn dần (vào mùa đông) và dài dần (vào mùa xuân). Đó chính là cái “đồng hồ báo động” giờ lên đường của loài chim.
Vì mùa sinh nở của loài chim là mùa hè, nên việc di trú cũng có liên quan đến việc sinh nở. Chỉ vì vậy mà chim bay về phương bắc. Một vài tuyến nào đó của chim bắt đầu tiết ra một hóa chất khiến cho chim có “nhu cầu” sinh đẻ. Sự kiện này xảy ra vào mùa xuân. Chim cảm thấy nhu cầu, do đó, quay đầu về phương bắc, nơi mùa hè sắp bắt đầu.
Vậy sự thay đổi “chiều dài” của một ngày và sự biến mất dần của thực phẩm đã thôi thúc chim bay về nơi ấm áp hơn. Bản năng sinh đẻ vào mùa xuân thôi thúc chim quay đầu bay về phương bắc. Có nhiều động lực khác nữa góp phần vào hiện tượng di trú của loài chim mà cho đến ngày nay ta vẫn chưa biết đến. Nhưng hai động lực vừa kể là những động lực chủ yếu.
Từ Khóa:
Bằng cách nào loài chim biết thời điểm di trú || Bách Khoa Tri Thức || Khám phá thế giới
Hầu như không một nơi nào trên thế giới này lại không có nhện. Từ nơi thấp sát mặt biển cho đến nơi cao như trên núi Everest, từ trong rừng cho đến đầm lầy, từ đồng cỏ cho đến trong sa mạc, thậm chí trong hang ngầm dưới đất cũng vẫn có nhện.
Hoa Kỳ khi phát hiện ra con mọt hạt bông, người ta không tin rằng con bọ cánh cứng màu nâu nhỏ xíu ấy lại có thể tác hại ghê gớm như vậy. Người ta phát hiện ra nó ở miền nam bang Texas từ năm 1892. Ba mươi năm sau, người ta ước lượng hằng năm giống mọt này
Một trong những tạo vật hấp dẫn, đáng để ý nhất trên thế giới này là loài kiến. Có tới 3500 thứ kiến khác nhau chia nhau sống ở khắp mọi nơi trên mặt đất. Tất cả các thứ kiến đều giống nhau ngoại trừ màu sắc và kích cỡ thân thể. Mỗi con kiến có thể nhỏ từ
Đã bao giờ bạn lật một hòn đá dẹt đè trên mặt đất hay một khúc gỗ mục lên và thấy một con vật nhỏ trông như con sâu chạy trốn thật nhanh khỏi chỗ sáng không? Nếu có thì đó rất có thể là con rết.
Có bao giờ một cuộc cắm trại, cuộc du ngoạn tại một phong cảnh đẹp của bạn bất thình lình phải dẹp chỉ vì muỗi chưa? Muỗi nhiều quá, chịu không nổi mà phải dẹp! Chẳng những sinh vật nhỏ bé này làm bạn mất vui mà còn làm cho bạn bực bội vì “tinh thần chiến
Một cách mặc nhiên và tự nhiên, ai cũng coi ruồi là có hại. Tiếng kêu vo ve của nó cũng đủ làm cho ta bực bội rồi. Rồi, nó bu, nó bò trên da làm cho ta nhột nhột. Nhưng không phải đến thế kỷ XIX người ta mới thấy rằng bên ngoài cái vẻ hiền lành vô tội của
Từ thời xa xưa, châu chấu đã từgn gây ra nhưng đau khổ khôn lường cho con người. Thời đó, dĩ nhiên, người ta coi tai ương này là do Trời giáng xuống để trừng phạt loài người. Châu chấu cũng là thiên tai như lụt lội, dịch tễ, hạn hán... Nhưng, tai họa châu
Vào cuối mùa hè, nhiều giống chim ở nhiều miền trên thế giới đã rời bỏ “nhà” để bay về phương nam trú đông (lúc đó, ở Nam bán cầu là mùa hè). Đôi khi, thay vì về phương nam chúng bay sang một lục địa khác cách đó cả mấy ngàn cây số. Mùa xuân sau đám chim n
Mọi người đều biết hiện tượng di trú của loài chim, mặc dù có thể họ chẳng nhìn thấy từng bầy chim bay đi hay bay về ngang qua bầu trời nơi họ ở. Nhưng, nhờ sự biến mất hoặc tái xuất hiện của một số loài chim mà biết mùa và thời tiết đã thay đổi. Tuy nhiên
Không có giống chim nào được các thi sĩ ưa nhắc tới cho bằng chim sơn ca. Tiếng hót của nó được coi là hay nhất, du dương nhất trong tất cả các loài chim đến nỗi không ai có thể lột tả được hết cái sức quyến rũ của tiếng hót ấy. Thật vậy, các văn thi sĩ th
Từ bốn ngàn năm trước, chim cú đã được con người gán cho một ý nghĩ đặc biệt. Người xưa có nhiều điều dị đoan liên quan đến chim cú, nhất là tiếng “rúc” của loài chim này. Nhiều nơi ở châu Âu, tiếng cú kêu bị coi là dấu hiệu của sự chết chóc. Ấy vậy mà thờ
Toucan là giống chim lạ nhất trong loài chim, có thể nói là một giống chim dị tướng nhất. Cái “lạ và dị” ấy biểu hiện trước hết ở cặp mỏ lớn ngoại khổ của nó. Cặp mỏ lớn hơn cái đầu bội phần. Có vài giống Toucan, chỉ cái mỏ không thôi đã bằng 1/3 chiều dài
Một trong những điệu “múa” đẹp nhất của công là khi nó nhỏng và xòe cái đuôi rẻ quạt của nó. Ngay từ thời xa xưa, người Hy Lạp và La Mã cổ đã coi công là con chim thần.
Nhiều người cứ tưởng giống chim cánh cụt này chỉ sống ở những miền giá lạnh như ở Bắc hoặc Nam cực chẳng hạn. Thật ra chỉ ở Nam bán cầu mới có chim cánh cụt. Chúng sống dài dài ở Nam cực (chớ Bắc cực thì không), ở lục địa Nam cực và những hòn đảo quanh qua
Copyright © 2018. Designed by Nvton. All rights reseved